xem vừng

Học thuật

Thân thiện

Một đứa trẻ ngồi trên bầu cỏ và xem vừng trăng sáng trên bầu trời đêm.

Định nghĩa

Động từ:
- Nhìn, ngắm, quan sát một cách chăm chú, thường là một vật thể sáng hoặc có vẻ đẹp lấp lánh: "xem vừng" là một cách nói cổ, ít dùng trong tiếng Việt hiện đại, dùng để diễn tả hành động nhìn ngắm, quan sát một vật thể phát sáng hoặc có ánh sáng lấp lánh, như ánh trăng, ánh sao.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Ngồi trên gác cao, xem vừng sáng trắng của mặt giăng. (Ngồi trên gác cao, ngắm nhìn vầng sáng trắng của mặt trăng.)
- Đêm thanh, thi nhân thường ra vườn xem vừng trăng. (Đêm thanh vắng, thi nhân thường ra vườn ngắm nhìn vầng trăng.)

Các cách sử dụng nâng cao

"xem vừng" thường xuất hiện trong văn thơ cổ, mang sắc thái trang trọng, thi vị, dùng để miêu tả cảnh ngắm trăng, sao hoặc các hiện tượng thiên nhiên lấp lánh.
- Trong thơ ca, hình ảnh "xem vừng" gợi lên sự thư thái, chiêm nghiệm. (Trong thơ ca, hình ảnh "ngắm vầng sáng" gợi lên sự thư thái, chiêm nghiệm.)

Biến thể và từ gần giống

Xem (động từ): nhìn, ngắm, quan sát (nghĩa phổ thông và rộng hơn).
- Xem phim, xem sách. (Xem phim, đọc sách.)
Ngắm (động từ): nhìn một cách chăm chú, say mê, thưởng thức vẻ đẹp.
- Ngắm cảnh, ngắm hoa. (Ngắm cảnh, ngắm hoa.)
Chiêm ngưỡng (động từ): nhìn một cách trân trọng, ngưỡng mộ (trang trọng hơn).
- Chiêm ngưỡng tác phẩm nghệ thuật. (Chiêm ngưỡng tác phẩm nghệ thuật.)

Từ đồng nghĩa

Lưu ý về từ vựng

"Xem vừng" là một từ cổ, hiện nay rất ít được sử dụng trong giao tiếp hàng ngày. Nó chủ yếu xuất hiện trong các văn bản văn học cổ, thơ ca hoặc khi muốn tạo sắc thái cổ kính, thi vị.
Từ "vừng" trong cụm từ này không phải là hạt vừng (mè) mà là một từ cổ, đồng nghĩa với "vầng", chỉ một khối sáng tròn, đầy đặn (như vầng trăng, vầng dương).

Một đứa trẻ ngồi trên bầu cỏ và xem vừng trăng sáng trên bầu trời đêm.